دستگاه الکتروکوتر

18 کالا

الکتروکوتر:

در پزشکی سنتی از وسیله داغ برای سوزاندن ناحیه زخم و جلوگیری از خونریزی استفاده می شده است که به آن Cauterization می گفتند. در علم پزشکی مدرن این عمل برای برش دادن بافت یا انعقاد خون در محل زخم با استفاده از دستگاه الکتروکوتر یا کوتر حرارتی انجام می شود. این دستگاه در بسیاری از عمل های جراحی جایگزین تیغ جراحی می شود و عمل برش یا انعقاد را با استفاده از الکتریسیته و متمرکز کردن حرارت بر روی بافت مورد نظر انجام می دهد. دستگاه الکتروکوتر امروزی نسبت به مدل های قدیمی تر دارای امواج فرکانس بالاتری است و به این ترتیب از به وجود آمدن محل زخم یا Scar در بافت بیمار جلوگیری می کند. این برش ها بسیار دقیق هستند و آسیبی به بافت های مجاور نمی زنند. علاوه بر این، خونریزی و درد پس از عمل بیمار نیز کاهش پیدا می کند.

موارد استفاده از الکتروکوتر:

در عمل های جراحی حساس، استفاده از تیغ جراحی باعث پارگی بافت و مویرگ های آن و آسیب به بافت های اطراف می شود. علاوه بر این، خونریزی زیاد در این حالت، هم به بیمار آسیب می زند و هم دید جراح و دقت عملکرد وی را مختل می کند. دستگاه الکتروکوتر با استفاده از مدهای مختلفی که دارد و به کمک تمرکز حرارت در یک نقطه این مشکلات را برطرف کرده و باعث افزایش سرعت و دقت عملکرد در جراحی می شود. این دستگاه در جراحی های زنان، لاپاراسکوپی، ارتوپدی، زیبایی، چشم، قلب و عروق، مغز و اعصاب و گوش و حلق و بینی استفاده می شود. به خصوص در جراحی چشم و پوست که نیاز به ظرافت بیشتری وجود دارد لازم است از این دستگاه استفاده شود. در کنار الکتروکوترهای جدید از گاز آرگون نیز استفاده می شود که خونریزی را در سایر بافت ها مانند عضله، مغز استخوان و ریه کنترل می کند.

اجزای دستگاه الکتروکوتر:

قلم تک قطبی یا مونوپولار: این قلم که الکترود فعال یا قلم الکتروکوتر نیز نامیده می شود در دست جراح قرار گرفته و مستقیما برای برش یا انعقاد بافت استفاده می شود. معمولا بر روی این قلم دو دکمه فشاری برای برش(Cutting) یا انعقاد(Coagulation) وجود دارد.

الکترودهای قلم تک قطبی مخصوص برش یا انعقاد: این الکترودها به شکل ها و ابعاد مختلف وجود دارند که بسته به نوع جراحی انتخاب می شوند. جنس آن ها باید مرغوب باشد و سطح صافی داشته باشند تا از چسبیدن بافت به الکترود جلوگیری شود.

صفحه بیمار یا پلیت کوتر با کابل اتصال به دستگاه: این قسمت که الکترود غیر فعال نیز نامیده می شود دارای جنس و ابعاد مختلف بسته به توان خروجی دستگاه است. در واقع باید با توجه به حداکثر توان دستگاه، حداقل سطح تماس پلیت کوتر با بیمار رعایت شود تا ایمنی لازم وجود داشته باشد. این صفحه از جنس سیلیکون هادی بوده و نرم و انعطاف پذیر است، به طوری که باعث سهولت استفاده در بخش های مختلف بدن می شود. پلیت کوتر با استفاده از یک کابل 3 متری به دستگاه متصل می شود و امکان اتصال آن به دستگاه آندوسکوپی و ECG هم وجود دارد.

پدال پایی: این پدال پایی برای فعال کردن ژنراتورها استفاده می شود و دو گانه بوده و در دو رنگ زرد و آبی موجود است که پدال زرد مخصوص برش و پدال آبی برای انعقاد است. اگر هر دو پدال با هم فشار داده شوند هیچ فعالیتی در دستگاه رخ نمی دهد. این پدال ها در مقابل آب و مایعات مختلف مقاوم بوده و ضد اشتعال هستند. به همین دلیل می توان از آن ها در محلی که احتمال نشتی مواد بیهوشی یا ضد عفونی کننده قابل اشتعال وجود دارد استفاده کرد.

پنست دو قطبی و کابل اتصال آن به دستگاه: این قسمت از دستگاه برای انعقاد بافت استفاده می شود و به جز دو سر آن، تمام نواحی پوشیده از عایق هستند. در واقع هنگام تماس با بافت، به غیر از نوک پنست در قسمت دیگری انعقاد رخ نمی دهد و باعث سوزش دست جراح نمی شود.

نحوه عملکرد الکتروکوتر:

این دستگاه یک ژنراتور بسامد رادیویی است که با اعمال جریان الکتریکی بین پروب دستگاه(قلم دستگاه) و بافت باعث می شود حرارت زیادی در قسمت مورد نظر تمرکز کند و بافت برش داده شود. این دستگاه با استفاده از حرارت باعث انعقاد دقیق بافت نیز می شود و احتمال ایجاد عفونت بعد از عمل را از بین می برد. در این دستگاه از جریان متناوب با فرکانس بالای 300 کیلوهرتز استفاده می شود که این نوع جریان از تحریک عصبی- عضلانی یا اسیدی و بازی شدن بافت جلوگیری می کند.

برای استفاده از الکتروکوتر، قلم کوتر در دست جراح است و صفحه بیمار زیر بدن بیمار قرار دارد. جریان گذرنده از هر دو الکترود عبور می کند اما چون قلم کوتر سطح کوچک تری دارد چگالی جریان عبوری از آن بزرگ خواهد بود و اختلاف چگالی بین دو الکترود باعث ایجاد حرارت زیاد می شود که بافت را برش می دهد. در مواردی ممکن است از دو الکترود فعال استفاده شود. حرارت ایجاد شده بافت را به اندازه مورد نظر جراح تخریب کرده و برش می دهد. در کنار این دستگاه یک پدال پایی نیز استفاده می شود که عبور جریان را فعال می کند.

روش های عملکرد دستگاه الکتروکوتر:

مونوپولار(تک قطبی): در این روش جریان الکتریکی از طریق الکترود به محل مورد نظر رفته و پس از ایجاد برش، به صفحه بیمار رفته و از طریق کابل آن به دستگاه بر می گردد. این سیستم بیشتر در جراحی های باز و آندوسکوپی استفاده می شود که احتمال خونریزی در آن ها زیاد است. بنابراین جریان آن بیشتر بوده و طیف نوسانی بالایی دارد.

بای پولار(دوقطبی): در صورتی که احتمال خونریزی کم بوده و محل جراحی به نقاط حساس مانند اعصاب نزدیک باشد باید برای کنترل خونریزی از قدرت الکتریسیته کم استفاده شود تا آسیبی به بافت های مجاور نیز وارد نشود. در این حالت، صفحه بیمار که برای بازگشت جریان استفاده می شد حذف می شود و ابزاری که جریان را به بافت وارد می کند همان جریان را خارج می کند. در این روش از کابل دو راه و ابزار دو قطبی استفاده می شود.

 

مُدهای دستگاه الکتروکوتر:

– مد برش: در مد Cut چگالی جریان گذرنده از بافت در حدی است که مایعات درون سلولی در آن نقطه به سرعت گرم و تبخیر می شوند و فشار بخار درون سلول ها باعث پاره شدن غشاء آن ها می شود که منجر به برش بافت می گردد.

– مد انعقاد: مد Coagulation پس از مد برش استفاده می شود تا خونریزی را از بین ببرد. در این حالت چگالی جریان کمتر از حالت برش است و انرژی حرارتی سلول های بافت به تدریج افزایش یافته و تبخیر آب داخل و خارج سلول باعث جمع شدن بافت و انعقاد می شود.

– مد غیر تماسی: مد Spray Coagulation یا Noncontact یا Fulguration با جریان فرکانس بالا، ولتاژ زیاد و مدولاسیون قوی انجام می شود و در آن نیازی به تماس الکترود با بافت وجود ندارد. در این روش از الکترودهای باریک و کوچک استفاده می شود و بین بافت و الکترود، فاصله هوایی وجود دارد. کاربرد این مد در شرایطی است که باید خونریزی در عروقی که مستقیما در دسترس نیستند متوقف شود.

– مد ترکیبی: در مد Blend دو عملکرد برش و انعقاد به صورت هم زمان انجام می شوند.

مزایای استفاده از دستگاه الکتروکوتر:

– توقف سریع خونریزی

– استریل بودن الکترود به دلیل وجود حرارت موضعی

– جلوگیری از پارگی بیش از حد بافت

– جلوگیری از ایجاد جای زخم

– جلوگیری از پخش شدن ذرات خون به اطراف

– افزایش دقت و سرعت عملکرد جراح

نکات مهم در استفاده از الکترود برگشتی یا صفحه بیمار:

– الکترود باید به درستی به بدن بیمار متصل شود تا باعث سوختگی یا عدم کارایی دستگاه نشود. این الکترود معمولا زیر کتف یا ران بیمار قرار می گیرد.

– محل قرار گرفتن آن باید به گونه ای باشد که حداقل جریان از بدن بیمار عبور کند و کمترین فاصله را با محل عمل داشته باشد.

– محل الکترود باید طوری انتخاب شود که جریان الکتریسیته از قفسه سینه یا الکترودهای مانیتورینگ عبور نکنند. در جراحی های شکمی الکترود روی پا نصب می شود تا جریان از قفسه سینه عبور نکند. برای جراحی های کتف به بالا بر روی کتف و برای جراحی های زیر شکم بر روی ران قرار داده می شود.

هنگام تست و کالیبراسیون دستگاه الکتروکوتر به چه پارامترهایی دقت می شود؟

– نشتی جریان فرکانس بالا

– خروجی ژنراتور در یک مقاومت ثابت

– تماس الکترود غیر فعال

– برقراری کامل الکترودهای فعال و غیر فعال

نحوه ضد عفونی کردن بخش های مختلف دستگاه الکتروکوتر:

– قلم تک قطبی باید پس از هر بار استفاده با استفاده از الکل یا مواد ضد عفونی استریل شود و سطح قلم و کابل آن تمیز گردد. هم چنین می توان کابل و قلم را در محلول ضد عفونی کننده قرار داده و غوطه ور کرد. البته ممکن است این کار عمر مفید قلم را به دلیل اکسید شدن اتصالات کاهش دهد. بنابراین لازم است پس از این کار، قلم و کابل با آب استریلیزه شستشو شوند. در صورت نیاز می توان از اتوکلاو با دمای 134 درجه سانتی گراد نیز استفاده کرد. لازم به ذکر است که کابل نباید دور قلم پیچیده شود زیرا باعث تغییر شکل کابل در طولانی مدت می شود.

– برای تمیز کردن الکترودها نباید از اجسام تیز استفاده شود زیرا سطح آن ها را خراب کرده و باعث چسبیدن الکترود به بافت می شود. برای تمیز کردن الکترودها می توان از وان شستشوی اولتراسوند و برای استریل کردن از فور دارای هوای داغ تا دمای 180 درجه استفاده کرد.

– صفحه بیمار باید دقیقا مشابه قلم کوتر تمیز و ضد عفونی شود.

– برای تمیز کردن پدال های پایی که قابل اشتعال نیست می توان از نوع ماده ضد عفونی کننده حتی قابل اشتعال استفاده کرد. اما اگر پدال قابل اشتعال باشد نباید از چنین مواد ضد عفونی کننده ای استفاده شود. لازم به ذکر است که برای حمل پدال نباید از کابل استفاده شود و از اعمال فشار به محل اتصال کابل به پدال باید خودداری شود. علاوه بر این، کابل نباید دور پدال پیچیده شود.

– کابل و پنست دو قطبی نیز مانند قلم تک قطبی در دمای 134 درجه در اتوکلاو استریل می شوند. برای تمیز کردن نوک پنست نباید از اشیای سخت و زبر استفاده شود زیرا پوشش عایق آن را از بین می برد.

خرید دستگاه الکتروکوتر:

هنگام خرید دستگاه الکتروکوتر باید دقت شود که پروب یا قلم دستگاه سالم باشد و سطح صاف و بدون پستی بلندی داشته باشد در غیر این صورت امکان آسیب به بیمار و سوختگی وجود دارد. علاوه بر این، شکل و ابعاد الکترودها باید با توجه به نوع جراحی انتخاب شوند. جنس آن ها باید مرغوب باشد و سطح صافی داشته باشند تا از چسبیدن بافت به الکترود جلوگیری شود. دستگاه الکتروکوتر در برندهای متین، آوان طب، پرسام صنعت بهنام که ساخت ایران هستند و سایر برندهای Brestold، Storz و Olympus در وبسایت فروشگاه درمان شو عرضه می شوند.